r. Imieniny

Rozwiń

Szlaki turystyczne

MULTIMEDIALNY PRZEWODNIK PO GMINIE
Multimedialny przewodnik po Gminie
STRATEGIA
Stretegia
Szlaki rowerowe

24-10-2012

Przystanek 8. Grodzisko wczesnośredniowieczne

Po przebyciu następnych 150 m w stronę Zaklikowa wjeżdżamy na teren województwa podkarpackiego do wsi Zdziechowice, gmina Zaklików, powiat Stalowa Wola.

Skręcamy na pierwszy po lewej stronie most i zbliżamy się do bardzo stromego wzgórza często na-zywanego "grodziskiem". U jego podnóża znajduje się duże źródło, z którego wypływa krystalicznie czysta woda. Według miejscowej legendy na wzgórzu znajdował się zamek, który zapadł się pod ziemię. Inna legenda głosi, że ów zamek przeniósł diabeł na teren Łysakowa i rzucił na wapienną górę. Rzeczywiście, na tym wzgórzu, które jest cyplem wysoczyzny nad doliną Karasiówki, usytuowane było wczesnośredniowieczne grodzisko. Cypel z trzech stron odcięty jest głębokimi dolinami i wąwozami. Wznosi się on około 40 m ponad doliną. Wędrując w górę drogą biegnącą dnem wąwozu (fot. obok), obserwujemy strome, urwiste stoki utrudniające wejście na majdan grodziska. 


Od strony wschodniej od wysoczyzny grodzisko oddziela rozległa sucha fosa o szerokości 8 m i głębokości około 1,5?2 m oraz wał odcinkowy (długość 50 m) o zachowanej wysokości od dna fosy do 5 m. Miał konstrukcję drewnianą przekładkową, wzmocnioną pionowymi słupami i kamieniami. Dno fosy znajdowało się około 2 m poniżej obecnego poziomu tak, że różnica wysokości między dnem fosy a kulminacją wału wynosiła pierwotnie 8-10 m. Tam też była brama, prowadząca na majdan.


Na krawędziach cypla znajdował się wał okrężny usypany z ziemi i kamieni. Te ostatnie tworzyły zewnętrzny płaszcz nasypu bądź bruk rozdzielający poszczególne warstwy ziemi (gliny). Na szczycie wału znajdował się drewniany parkan. Od strony wewnętrznej obiegał go rząd budynków mieszkalnych i gospodarskich. W trakcie badań archeologicznych prowadzonych w latach 1984-86 odkryto szereg interesujących obiektów. Na majdanie odkopano spalone pozostałości budynku drewnianego o podłodze wylepionej gliną. W fosie poza wałem odkryto bruk kamienny w kształcie kolistego pierścienia o średnicy 6 m z płaskich kamiennych płyt ściśle dopasowanych do siebie. Na wewnętrznym obwodzie pierścienia znajdowały się ukośnie wbite kołki drewniane. Obiekt miał prawdopodobnie znaczenie kultowe, albo jest to bruk z wnętrza wieży obronnej. Drugi ciekawy obiekt o charakterze być może też kultowym odkryto niedaleko źródełka u podnóża grodziska. Jest nim duża, trapezowata jama o wysokości około 2 m wykuta w wapiennej skale. Na podłodze z bierwion, które uległy spaleniu, odkryto m.in. 2 zgniecione naczynia gliniane. Ceramika znajdowana na grodzisku pochodzi z IX i X wieku. Poza ceramiką odkryto też nieliczne przedmioty metalowe, przepalone ziarna zbóż (głównie owsa), liczne kości zwierzęce (bydła, koni, świń) i fragment łyżwy kościanej. Grodzisko ma kształt zbliżony do prostokąta o wymiarach 150 x 80 m. Archeolodzy datują je na IX i X wiek i, biorąc pod uwagę jego formę, wskazują na związek innymi grodziskami Lubelszczyzny. Nie wiadomo, jak nazywało się słowiańskie plemię zamieszkujące wówczas te tereny. Z pewnością gród w Zdziechowicach, jak i też bardzo do niego podobny gród w Zawichoście, stanowił południową granicę obszaru zajmowanego przez owe plemię. O jego odmienności świadczą: lokalizacja i sposób budowania grodów, ceramika, zwyczaje związane z pochówkiem. 
Wiele osad między Wisłą a Wieprzem nosi ślady spalenia około połowy X wieku. Taki los nie spotkał wówczas grodu w Zdziechowicach, prawdopodobnie został zdobyty (ale nie spalony), a następnie opuszczony. Ostatnio uważa się, że Lubelszczyzna znacznie wcześniej , bo w pierwszej połowie X wieku została przyłączona przez państwo Piastów. Zaraz po tym powstała sieć zupełnie no-wych grodów ? siedzib zarządców prowincji. Stały się one ośrodkami administracji państwowej, skarbowej, wojskowej i sądowej. Piastowscy władcy z Gniezna często celowo i z rozmysłem likwidowali stare struktury terytorialne, utożsamiane z ośrodkami pogańskimi. Dlatego też zapewne zniszczonego grodu w Zdziechowicach nie odbudowano. Obok grodziska funkcjonowały osady podgrodowe (mapa poniżej), których istnienie potwierdzają szczątki wyorywane na okolicznych polach.

Powrót
ODPADY KOMUNALNE
Odpady komunalne
GAZETA TRZYDNICKA
Gazeta Trzydnicka

Za pośrednictwem Gazety Trzydnickiej przekazujemy Państwu istotne informacje, promujemy lokalne środowisko i przybliżamy historię Małej Ojczyzny.

ANKIETA OZE
Ankieta OZE
PROJEKTY UNIJNE
Projekty Unijne

Projekty zrealizowane w Gminie:

NIEODPŁATNA POMOC PRAWNA
Nieodpłatna pomoc prawna